Nội lực doanh nghiệp quyết định sức bền của thị trường chứng khoán

Chất lượng lợi nhuận định hình sự phân hóa

Trong 7 tháng năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam trải qua nhiều nhịp tăng, giảm với biên độ lớn. Sau những phiên điều chỉnh trước biến động của môi trường quốc tế, VN-Index nhanh chóng phục hồi và có thời điểm tiến gần vùng đỉnh cũ nhờ kỳ vọng nâng hạng cùng triển vọng tăng trưởng kinh tế.

Trao đổi với phóng viên, ông Bùi Văn Huy – Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần FIDT cho rằng, thị trường từ đầu năm đến nay chịu tác động của hai lực kéo trái chiều. Trong nước, nền kinh tế duy trì tốc độ tăng trưởng cao, tín dụng mở rộng và hoạt động đầu tư nước ngoài tích cực. Tuy nhiên, môi trường đầu tư trở nên kém ổn định hơn khi giá năng lượng, lạm phát, tỷ giá và chi phí vốn cùng gia tăng.

“Điều này lý giải vì sao thị trường vẫn giữ được mặt bằng tương đối cao nhưng liên tục xuất hiện những nhịp điều chỉnh và phục hồi với biên độ lớn” – ông Bùi Văn Huy nhận định.

Trong 7 tháng năm 2026, thị trường chứng khoán Việt Nam trải qua nhiều nhịp tăng, giảm với biên độ lớn. Ảnh: An Thư

GDP 6 tháng đầu năm tăng 8,18% và tín dụng đến cuối tháng 6 tăng 7,41% so với đầu năm là những tín hiệu hỗ trợ triển vọng doanh thu, lợi nhuận doanh nghiệp. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế cao không tự động chuyển thành một chu kỳ tăng giá đồng đều trên thị trường chứng khoán.

Khi CPI bình quân 6 tháng tăng 4,38% và lạm phát cơ bản tăng 4,12%, cơ quan điều hành phải cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng với yêu cầu ổn định lạm phát, tỷ giá và thanh khoản hệ thống. Trong điều kiện đó, kỳ vọng lãi suất tiếp tục giảm mạnh khó hình thành, trong khi chi phí huy động vốn của doanh nghiệp và ngân hàng có thể chịu thêm áp lực.

Dòng tiền trên thị trường cũng thận trọng hơn so với đầu năm. Giá trị giao dịch bình quân giảm trong quý II, trong khi nhà đầu tư nước ngoài tiếp tục bán ròng mạnh trong tháng 5 và tháng 6. Điều này cho thấy đà tăng của chỉ số chưa đi cùng sự cải thiện đồng đều về độ rộng và thanh khoản, nhất là khi mức tăng chủ yếu tập trung tại một số cổ phiếu vốn hóa lớn.

Theo ông Bùi Văn Huy, giai đoạn công bố kết quả kinh doanh quý II là thời điểm thị trường chuyển từ giao dịch dựa nhiều vào kỳ vọng sang đánh giá khả năng hiện thực hóa lợi nhuận. Nhà đầu tư không chỉ nhìn vào tốc độ tăng trưởng so với cùng kỳ mà còn quan tâm đến chất lượng lợi nhuận, khả năng duy trì biên lợi nhuận và triển vọng hoàn thành kế hoạch năm.

Cùng quan điểm thị trường tiếp tục phân hóa, ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc Khối Ngân hàng đầu tư, Công ty cổ phần Chứng khoán An Bình cho rằng, kết quả kinh doanh quý II/2026 khó tạo ra sự bứt phá đồng đều giữa các nhóm ngành.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, dù VN-Index có thời điểm tiến gần vùng đỉnh cũ, mặt bằng giá của nhiều cổ phiếu vẫn thấp hơn đáng kể so với giai đoạn trước. Thị trường vì vậy vẫn còn dư địa, nhất là đối với những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản tốt nhưng giá cổ phiếu chưa phục hồi tương xứng.

Nâng hạng tạo thêm lực đẩy

Việc Việt Nam dự kiến chính thức được FTSE Russell đưa vào nhóm thị trường mới nổi thứ cấp từ ngày 21/9/2026 được kỳ vọng tạo thêm động lực cho thị trường trong nửa cuối năm.

Theo ông Nguyễn Thế Minh, sự kiện này không chỉ mở rộng khả năng thu hút dòng vốn quốc tế mà còn hỗ trợ tâm lý nhà đầu tư trong nước. Hoạt động định vị và tái cơ cấu danh mục của các quỹ có thể giúp cải thiện thanh khoản, đồng thời gia tăng sự quan tâm đối với những cổ phiếu đáp ứng tiêu chí của các bộ chỉ số quốc tế.

“Nâng hạng là chất xúc tác quan trọng, nhưng để thị trường duy trì xu hướng tích cực, lợi nhuận doanh nghiệp phải tiếp tục được cải thiện. Dòng tiền sẽ tập trung vào những doanh nghiệp có nền tảng cơ bản, triển vọng rõ ràng và mức định giá phù hợp” – ông Nguyễn Thế Minh nhấn mạnh.

Ở góc nhìn thận trọng hơn, ông Bùi Văn Huy cho rằng, nâng hạng chủ yếu tạo động lực mang tính cấu trúc và hỗ trợ tâm lý. Xu hướng bền vững của thị trường vẫn phải được xác nhận bằng tăng trưởng lợi nhuận, thanh khoản và sự ổn định của các biến số vĩ mô.

Lãi suất, tăng trưởng tín dụng, thanh khoản hệ thống ngân hàng và tỷ giá sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến mức độ chấp nhận rủi ro của dòng tiền. Tăng trưởng tín dụng hỗ trợ sản xuất, đầu tư và tiêu dùng, nhưng cần được cân đối với khả năng huy động vốn, chất lượng tài sản của hệ thống ngân hàng và áp lực trên thị trường ngoại hối.

Biến động giá năng lượng cũng là rủi ro cần được theo dõi. Tác động không chỉ nằm ở chi phí nhiên liệu mà còn lan sang chi phí vận tải, nguyên vật liệu, lạm phát, cán cân thương mại, tỷ giá và dư địa điều hành lãi suất.

Theo ông Bùi Văn Huy, thị trường thời gian tới có thể tiếp tục phân hóa thay vì hình thành xu hướng tăng đồng đều. Kết quả kinh doanh sẽ quyết định khả năng duy trì định giá của từng doanh nghiệp, trong khi lãi suất, tỷ giá, giá năng lượng và thanh khoản chi phối mức độ chấp nhận rủi ro của dòng tiền. Nửa cuối năm 2026 vì thế không chỉ là câu chuyện VN-Index có thể chinh phục những mốc điểm nào, mà còn là giai đoạn kiểm chứng khả năng chuyển hóa tăng trưởng kinh tế thành kết quả kinh doanh thực chất.