Phát triển ngành quỹ, hướng tới cơ cấu nhà đầu tư chuyên nghiệp, bền vững

Tổng giá trị tài sản quản lý của ngành quỹ tăng 6,8 lần sau hơn 10 năm

Ngày 25/8, tại Hà Nội, Trung tâm Nghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán (SRTC) phối hợp với Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức Hội nghị “Đầu tư thông minh trong kỷ nguyên số: Nhận diện cơ hội đầu tư qua các quỹ”.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Nguyễn Công Minh – Trưởng Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán cho rằng, thị trường tài chính và chứng khoán đang đứng trước những thay đổi sâu sắc khi công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo ngày càng tác động mạnh đến cách thức tiếp cận thông tin, phân tích, lựa chọn và quản lý các cơ hội đầu tư.

Theo ông Minh, trong kỷ nguyên số, đầu tư thông minh không chỉ là tìm kiếm lợi nhuận, mà còn phải dựa trên thông tin tốt hơn, phương pháp phù hợp và khả năng quản trị rủi ro hiệu quả hơn.

Ông Nguyễn Công Minh – Trưởng Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Mai Tấn

Trong tiến trình này, các quỹ đầu tư giữ vai trò quan trọng khi giúp nhà đầu tư tiếp cận danh mục tài sản được xây dựng, quản lý bởi đội ngũ chuyên nghiệp, đồng thời hưởng lợi từ năng lực nghiên cứu, phân tích và quản trị rủi ro của các công ty quản lý quỹ.

“Quỹ đầu tư trở thành một kênh kết nối hiệu quả giữa nguồn vốn của nhà đầu tư và nhu cầu vốn của nền kinh tế” – ông Minh nhấn mạnh.

Theo ông Nguyễn Công Minh, ngành quản lý quỹ Việt Nam đã có bước phát triển đáng kể trong hơn 10 năm qua. Hiện thị trường có 43 công ty quản lý quỹ đang hoạt động với 142 quỹ đầu tư chứng khoán, trong đó có 106 quỹ đại chúng.

Đáng chú ý, tổng giá trị tài sản quản lý (AUM) của các công ty quản lý quỹ tăng từ khoảng 124 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2015 lên hơn 846 nghìn tỷ đồng vào cuối tháng 6/2026, tương đương tăng khoảng 6,8 lần. Tốc độ tăng trưởng AUM bình quân trong hơn 10 năm đạt trên 20%/năm.

Tuy nhiên, dư địa phát triển vẫn còn rất lớn. AUM của ngành quản lý quỹ Việt Nam hiện mới tương đương khoảng 6% GDP, thấp hơn đáng kể so với nhiều thị trường trong khu vực và trên thế giới. Tỷ lệ này tại Thái Lan ở mức trên 31% GDP, Malaysia trên 56%, Trung Quốc trên 57% và Hàn Quốc khoảng 84% GDP.

Theo ông Nguyễn Công Minh, ở góc độ rộng hơn, phát triển ngành quỹ không chỉ mang lại lợi ích cho từng nhà đầu tư, mà còn góp phần hình thành cơ cấu nhà đầu tư cân bằng và chuyên nghiệp hơn. Sự tham gia ngày càng lớn của các nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư dài hạn và dòng vốn chuyên nghiệp sẽ góp phần nâng cao chất lượng thanh khoản, tăng tính ổn định và khả năng huy động vốn của thị trường chứng khoán.

Đa dạng sản phẩm, mở rộng kênh phân phối chứng chỉ quỹ

Chia sẻ về các giải pháp phát triển ngành quỹ, bà Nguyễn Thị Bích Ngà – Phó Trưởng Ban Quản lý các công ty quản lý quỹ và Quỹ đầu tư chứng khoán cho biết, cơ quan quản lý đang triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp theo Đề án Tái cấu trúc nhà đầu tư và phát triển ngành quỹ đầu tư chứng khoán được Bộ Tài chính phê duyệt tại Quyết định số 3168/QĐ-BTC.

Trước hết, là tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động của ngành quản lý quỹ. Đây là quá trình được triển khai liên tục cùng với sự phát triển của thị trường chứng khoán, hướng tới mở rộng hoạt động, tăng cường phân phối sản phẩm, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý, giám sát.

Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: Mai Tấn

Song song với hoàn thiện pháp lý, cơ quan quản lý định hướng nâng cao năng lực tài chính của các công ty quản lý quỹ, tăng cường hệ thống quản trị rủi ro theo thông lệ quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để các tổ chức quản lý tài sản có thể đáp ứng yêu cầu ngày càng cao khi quy mô thị trường mở rộng.

Một trọng tâm khác là đa dạng hóa các loại hình quỹ và sản phẩm đầu tư. Theo bà Ngà, thị trường cần tiếp tục xây dựng các chỉ số mới làm cơ sở phát triển sản phẩm ETF, qua đó mở rộng lựa chọn cho nhà đầu tư trong nước cũng như tăng sức hấp dẫn đối với dòng vốn nước ngoài.

Nguồn hàng trên thị trường chứng khoán cũng cần được đa dạng hóa để tạo điều kiện hình thành các sản phẩm quỹ hiện đại. Cùng với các sản phẩm trên thị trường cơ sở, cơ quan quản lý đang chỉ đạo các đơn vị nghiên cứu thêm sản phẩm phái sinh, trong đó có hợp đồng quyền chọn chỉ số, nhằm từng bước hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm.

Đặc biệt, việc mở rộng các kênh phân phối chứng chỉ quỹ được xác định là một giải pháp quan trọng nhằm đưa sản phẩm quỹ đến gần hơn với nhà đầu tư cá nhân. Cùng với hoàn thiện cơ chế phân phối, các chính sách khuyến khích nhà đầu tư nắm giữ chứng chỉ quỹ dài hạn, trong đó có chính sách thuế phù hợp, cũng được nghiên cứu nhằm tạo động lực phát triển ngành quỹ.

Bên cạnh các giải pháp về chính sách và sản phẩm, UBCKNN cũng xác định công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức tài chính cần được thực hiện thường xuyên. Khi hiểu rõ đặc điểm, lợi ích và rủi ro của từng sản phẩm, nhà đầu tư sẽ có cơ sở đưa ra lựa chọn phù hợp hơn thay vì chỉ tập trung vào các quyết định đầu tư ngắn hạn.