Quảng Ninh khơi thông nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp

Doanh nghiệp giữ vai trò trụ cột

Trong bức tranh kinh tế quý I/2026 của Quảng Ninh, khu vực doanh nghiệp tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng thúc đẩy tăng trưởng. Không chỉ góp phần tạo việc làm, mở rộng sản xuất, thúc đẩy dịch vụ, doanh nghiệp còn là nguồn đóng góp ngân sách quan trọng. Đến ngày 19/3/2026, thu từ doanh nghiệp ngoài nhà nước đạt trên 2.449 tỷ đồng, chiếm 22,07% thu nội địa và 16,29% tổng thu ngân sách toàn tỉnh.

Tuy nhiên, đằng sau những con số tích cực vẫn còn những vấn đề cần được tháo gỡ. Thực tế cho thấy đóng góp của doanh nghiệp vào nền kinh tế Quảng Ninh chưa được phản ánh đầy đủ. Một trong những nguyên nhân chủ yếu là nhiều chi nhánh doanh nghiệp hoạt động tại Quảng Ninh nhưng hạch toán phụ thuộc hoặc kê khai thuế tại địa phương khác. Theo thống kê, có 46 chi nhánh hạch toán phụ thuộc từ doanh nghiệp ngoài tỉnh, chiếm hơn 31% tổng số đơn vị.

Hội nghị đối thoại, tham vấn doanh nghiệp của Hải quan cửa khẩu quốc tế Móng Cái. Ảnh Chi cục Hải quan khu vực VIII

Điều này dẫn đến thực tế có những hoạt động sản xuất, kinh doanh phát sinh tại Quảng Ninh, sử dụng hạ tầng, lao động, tài nguyên và dịch vụ của tỉnh, nhưng nguồn thu lại chưa được ghi nhận tương xứng tại địa phương. Một bộ phận doanh nghiệp cũng còn kê khai chưa đầy đủ, chưa sát với tình hình hoạt động thực tế.

Từ góc nhìn cộng đồng doanh nghiệp, ông Phạm Văn Thể – Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp tỉnh, chia sẻ: “Nhiều doanh nghiệp mong muốn có cơ chế rõ ràng hơn về hạch toán và kê khai tại địa phương để vừa thuận lợi cho doanh nghiệp, vừa đảm bảo phản ánh đúng đóng góp thực tế của doanh nghiệp đối với tỉnh”.

Ở góc độ quản lý địa phương, lãnh đạo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh cũng thẳng thắn nhìn nhận: “Có những dự án hoạt động rất hiệu quả trên địa bàn nhưng nguồn thu lại không ghi nhận đầy đủ tại địa phương, điều này ảnh hưởng đến công tác điều hành và cân đối ngân sách”.

Thực trạng này đặt ra yêu cầu phải khơi thông dòng chảy dữ liệu và nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp. Trước mắt, Quảng Ninh định hướng rà soát tổng thể doanh nghiệp trên địa bàn, đối chiếu dữ liệu giữa các ngành thuế, thống kê, tài chính để chuẩn hóa số liệu. Đồng thời, tỉnh sẽ tăng cường kiểm tra các trường hợp có dấu hiệu kê khai chưa phù hợp với thực tế hoạt động.

Về lâu dài, xây dựng cơ chế phối hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý được xác định là giải pháp then chốt. Cùng với đó, tỉnh đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý doanh nghiệp, từng bước theo dõi hoạt động sản xuất, kinh doanh theo hướng kịp thời, chính xác và minh bạch hơn. Đặc biệt, Quảng Ninh khuyến khích các doanh nghiệp có chi nhánh hạch toán phụ thuộc chuyển sang hạch toán độc lập tại địa phương, qua đó phản ánh đầy đủ hơn đóng góp kinh tế và tạo nguồn thu bền vững.

Cải cách môi trường kinh doanh, tạo lực đẩy cho kinh tế tư nhân

Cùng với việc nhận diện và tháo gỡ những điểm nghẽn trong quản lý nguồn thu, Quảng Ninh đang tập trung cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh để tạo động lực phát triển mới cho khu vực doanh nghiệp. Bám sát mục tiêu Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, tỉnh đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ, tăng cường hỗ trợ doanh nghiệp và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, thuận lợi hơn.

Những kết quả trong 4 tháng đầu năm 2026 cho thấy tín hiệu tích cực. Riêng tháng 4, toàn tỉnh có 538 doanh nghiệp và đơn vị trực thuộc thành lập mới, với tổng vốn đăng ký 4.092,6 tỷ đồng. Tính chung 4 tháng, Quảng Ninh có 1.598 doanh nghiệp và đơn vị trực thuộc thành lập mới, tổng vốn đăng ký đạt 10.092,9 tỷ đồng, bằng 106,5% kế hoạch 6 tháng và 53,3% kế hoạch năm. Cùng thời gian này, 567 doanh nghiệp, đơn vị trực thuộc đăng ký hoạt động trở lại. Đến hết tháng 4/2026, toàn tỉnh có 13.890 doanh nghiệp đang hoạt động.

Quảng Ninh đang tập trung cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh. Ảnh T.D

Năm 2026, Quảng Ninh đặt mục tiêu thành lập mới trên 3.000 doanh nghiệp; đồng thời kiểm soát tỷ lệ doanh nghiệp giải thể, tạm ngừng hoạt động không vượt quá 20% so với số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại thị trường. Tỉnh cũng phấn đấu ít nhất 10% số doanh nghiệp thành lập mới được chuyển đổi từ hộ kinh doanh, qua đó nâng cao chất lượng, quy mô và tính chuyên nghiệp của khu vực kinh tế tư nhân.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, cơ quan Thuế chủ động rà soát, phân loại các hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên hoặc sử dụng từ 10 lao động thường xuyên nhằm xây dựng nguồn chuyển đổi tiềm năng. Các địa phương tăng cường tuyên truyền, hướng dẫn, tạo đồng thuận để hộ kinh doanh mạnh dạn chuyển đổi sang mô hình doanh nghiệp.

Trong quý II/2026, tỉnh đặt mục tiêu giảm tối thiểu 50% thời gian giải quyết và 50% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính so với năm 2024; đồng thời bãi bỏ 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết và cắt giảm ít nhất 30% số ngành, nghề kinh doanh có điều kiện. Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Văn Khắng yêu cầu các sở, ngành, địa phương rà soát toàn diện thủ tục hành chính thuộc thẩm quyền cấp tỉnh và cấp xã, đề xuất phương án cắt giảm, đơn giản hóa bảo đảm đúng lộ trình.

Từ việc chuẩn hóa dữ liệu doanh nghiệp, minh bạch hóa nguồn thu đến cải cách thủ tục hành chính và hỗ trợ sau đăng ký, Quảng Ninh đang từng bước khơi thông nguồn lực từ khu vực doanh nghiệp. Đây không chỉ là giải pháp tăng thu ngân sách, mà còn là nền tảng quan trọng để tỉnh nâng cao năng lực cạnh tranh, cải thiện chất lượng tăng trưởng và phát triển bền vững trong giai đoạn tới./.