Rà soát 1.433 văn bản pháp luật lĩnh vực tài chính, đề xuất bãi bỏ hàng trăm văn bản

Không chờ kết quả chính thức mới xử lý

Hội thảo do Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận chủ trì, được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến tại 33 điểm cầu ở các tỉnh, thành phố. Tham dự hội thảo có đại diện các bộ, cơ quan trung ương, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Lê Tấn Cận phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Đức Minh

Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Lê Tấn Cận cho biết ngày 3/4/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 2092/NQ-UBTVQH15 về tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL), Nghị quyết số 2093/NQ-UBTVQH15 thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống VBQPPL; Ban Chỉ đạo đã ban hành Quyết định số 05/QĐ-BCĐ ngày 10/4/2026 và Quyết định số 11/QĐ-BCĐ ngày 22/08/2026 về Kế hoạch triển khai tổng rà soát hệ thống văn bản QPPL.

Với tinh thần khẩn trương, trách nhiệm, Bộ Tài chính đã hoàn thành 3 báo cáo trong giai đoạn 1, gồm 1 báo cáo tổng thể và 2 báo cáo chuyên đề về phát triển kinh tế tư nhân, phát triển kinh tế nhà nước; đồng thời ban hành 3 văn bản hướng dẫn các bộ, cơ quan trung ương và địa phương về kinh phí và công tác tổng rà soát.

Tính đến ngày 30/6/2026, Bộ Tài chính đã tổng hợp, rà soát 1.433 VBQPPL. Đây là số lượng văn bản rất lớn, có ý nghĩa quan trọng đối với công tác quản lý, điều hành và tác động trực tiếp đến nhiều tổ chức, cá nhân.

“Đặc biệt, qua rà soát sẽ nhận diện được các vướng mắc, điểm nghẽn; trên cơ sở đó sửa đổi, hoàn thiện hệ thống văn bản, bảo đảm nguyên tắc thống nhất, khả thi, đơn giản hóa, thuận lợi cho tổ chức và cá nhân, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số” – Thứ trưởng Lê Tấn Cận nói.

Bộ Tài chính dự kiến tập trung xử lý phần lớn văn bản thuộc thẩm quyền của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ trong giai đoạn 2026 – 2027. Các văn bản thuộc thẩm quyền cấp bộ sẽ được xử lý ngay trong năm nay.

Đặc biệt, Thứ trưởng cho biết Bộ Tài chính xác định: “không chờ đến khi có kết quả rà soát chính thức vào cuối năm mới xử lý”, mà chủ động sử dụng ngay kết quả rà soát sơ bộ làm dữ liệu đầu vào trong quá trình xây dựng, sửa đổi pháp luật.

Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) Hoàng Thái Sơn phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Đức Minh

Đến nay, khoảng 40% số văn bản cần xử lý đã được chủ động đưa vào quá trình sửa đổi. Tại Kỳ họp Quốc hội không thường lệ vào tháng 8/2026, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ để trình Quốc hội thông qua 2 luật, 2 nghị quyết nhằm giải quyết những khó khăn trước mắt được nhận diện qua rà soát. Nhiều nội dung khác cũng đã được xử lý thông qua các nghị quyết, quyết định mới ban hành của Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ.

Để hoàn thiện báo cáo chính thức, Thứ trưởng đề nghị các đại biểu phát huy tinh thần trách nhiệm, thảo luận “thẳng thắn, thực chất”, nhất là về nội dung, cách thức rà soát; đồng thời đề xuất cụ thể phương án thực hiện và những vấn đề cần tiếp tục xử lý.

“Chúng ta càng nhận diện rõ những khó khăn, vướng mắc lớn cần phải tháo gỡ liên quan đến các lĩnh vực của ngành tài chính và của các đơn vị tổ chức thực hiện, thì khi tham gia xây dựng, sửa đổi, bổ sung và ban hành mới sẽ triển khai thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả” – Thứ trưởng nhấn mạnh.

“Làm sạch” hệ thống văn bản

Trình bày báo cáo trung tâm, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ tài chính) Nguyễn Minh Phương cho biết, Bộ Tài chính đã tổ chức quán triệt đến toàn thể lãnh đạo, công chức và chỉ đạo rà soát theo đúng kế hoạch, bảo đảm chất lượng. Bộ cũng đã gửi xin ý kiến các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội, doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có liên quan và một số chuyên gia có kinh nghiệm trong ngành tài chính.

Trên cơ sở kết quả rà soát 1.433 VBQPPL, Bộ Tài chính dự kiến đề xuất bãi bỏ khoảng 260 văn bản nhằm phục vụ việc sắp xếp tổ chức bộ máy; cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; xử lý những văn bản hoặc hướng dẫn không còn phù hợp.

Hiện tại, Bộ đang trình 2 thông tư, gồm 1 thông tư bãi bỏ 57 văn bản trong ngành tài chính và 1 thông tư bãi bỏ hơn 30 thông tư liên tịch trước đây do Bộ Tài chính phối hợp ban hành với các bộ, ban, ngành.

Cùng với đó, dự kiến khoảng 270 VBQPPL được đề xuất sửa đổi nhằm thể chế hóa chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; thúc đẩy tăng trưởng, kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô; cắt giảm thủ tục hành chính và điều kiện đầu tư kinh doanh.

Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế Nguyễn Minh Phương trình bày báo cáo tại hội thảo. Ảnh: Đức Minh

Ông Nguyễn Minh Phương nêu rõ 6 tiêu chí rà soát gồm: mức độ phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; tính hợp hiến, hợp pháp và đồng bộ của hệ thống văn bản; tính tương thích với các điều ước quốc tế; khả năng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư kinh doanh; phát hiện các quy định không rõ ràng, có nhiều cách hiểu, không hợp lý hoặc không phù hợp với thực tiễn; xác định những nội dung, lĩnh vực cần bổ sung quy định pháp luật để điều chỉnh.

Kết quả rà soát theo 6 tiêu chí này cho thấy, có khoảng 147 văn bản cần xử lý để bảo đảm phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; 346 văn bản cần xử lý về tính hợp pháp, hợp hiến và thống nhất; 7 văn bản liên quan đến tính tương thích với điều ước quốc tế; 46 văn bản cần xử lý để cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính.

Ngoài ra, khoảng 111 văn bản có quy định chưa rõ ràng, có nhiều cách hiểu, chưa hợp lý hoặc không còn phù hợp với thực tiễn. Qua rà soát, Bộ Tài chính cũng xác định 23 nội dung cần bổ sung quy định pháp luật, dự kiến đưa vào 13 văn bản quy phạm pháp luật.

Về lộ trình, ngay trong năm 2026, Bộ Tài chính dự kiến xử lý khoảng 97 văn bản từ cấp quyết định của Thủ tướng Chính phủ trở lên. Năm 2027, Bộ tiếp tục xử lý khoảng 56 nghị định của Chính phủ và quyết định của Thủ tướng Chính phủ.

Theo ông Nguyễn Minh Phương, từ ngày 30/6 đến thời điểm hội thảo, Bộ Tài chính đã xử lý được 10 nghị định và 1 quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Riêng trong năm 2026, Bộ đã phối hợp với Bộ Tư pháp bãi bỏ 2 nghị định và 18 quyết định của Thủ tướng Chính phủ; đồng thời xây dựng các thông tư để bãi bỏ 108 văn bản cấp bộ trưởng.

“Đây là dấu mốc quan trọng trong việc ‘làm sạch’ hệ thống văn bản, bảo đảm tinh gọn và theo đúng cấu trúc hệ thống pháp luật” – ông Nguyễn Minh Phương khẳng định.

Bộ Tài chính sẽ tiếp tục hoàn thiện báo cáo, gửi Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo trước ngày 30/9 và gửi kết quả báo cáo chính thức trước ngày 3/11 để tổng hợp, trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.