Tăng tốc cải cách để tiến tới “chuẩn” thị trường mới nổi của MSCI

Hoàn thiện thể chế để mở rộng “room” ngoại

Tháng 10/2025, FTSE Russell công bố lộ trình nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp tại kỳ đánh giá tháng 9/2026. Đến ngày 8/4/2026, tổ chức này công bố kết quả rà soát giữa kỳ, ghi nhận những tiến triển của Việt Nam và tiếp tục giữ nguyên lộ trình đã đề ra.

Tuy nhiên, nâng hạng theo FTSE Russell không phải là đích đến cuối cùng. Theo Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán đến năm 2030, Việt Nam đặt mục tiêu đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của MSCI. Tại Nghị quyết 10-NQ/TW của Bộ Chính trị cũng đã đặt ra mục tiêu phấn đấu MSCI nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam trước 2030. Đây là bước tiến quan trọng nhằm nâng vị thế của thị trường chứng khoán Việt Nam trong hệ thống tài chính toàn cầu, đồng thời mở rộng khả năng thu hút các dòng vốn đầu tư quốc tế có quy mô lớn và tính ổn định cao hơn.

Việc nâng hạng sẽ giúp chứng khoán Việt Nam nâng vị thế trong hệ thống tài chính toàn cầu. Ảnh: An Thư

Ông Vũ Chí Dũng – Trưởng ban Pháp chế – Đối ngoại, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho biết, các nội dung liên quan đến mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài đang được cơ quan quản lý triển khai đồng bộ. Một trong những nhiệm vụ trọng tâm hiện nay là rà soát danh mục ngành, nghề hạn chế tiếp cận thị trường đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Việc rà soát hướng tới mở rộng tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại những ngành, lĩnh vực không thực sự cần hạn chế, qua đó cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư quốc tế đối với doanh nghiệp niêm yết. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng để mở rộng “room” ngoại, đồng thời xử lý điểm nghẽn được MSCI đặc biệt quan tâm khi đánh giá khả năng tiếp cận thị trường Việt Nam.

Bên cạnh đó, UBCKNN đang phối hợp với các cơ quan liên quan triển khai giải pháp nâng cao tín nhiệm quốc gia. Theo ông Vũ Chí Dũng, khi mức tín nhiệm quốc gia được cải thiện, doanh nghiệp cũng sẽ được hưởng lợi, qua đó giảm chi phí huy động vốn.

Cùng với quá trình cải thiện các tiêu chí nâng hạng, Bộ Tài chính đang hoàn thiện dự án Luật Chứng khoán sửa đổi theo hướng nâng cao tính linh hoạt và khả năng thích ứng của khuôn khổ pháp lý. Ông Vũ Chí Dũng cho biết, dự kiến, dự án Luật Chứng khoán sửa đổi sẽ được trình Chính phủ trong tháng 8, trình Quốc hội vào tháng 9 và xem xét thông qua tại kỳ họp tháng 10. Các nghị định hướng dẫn cũng được chuẩn bị đồng thời với dự án luật, nhằm rút ngắn thời gian đưa chính sách vào thực tiễn.

Điều kiện thuận lợi để rút ngắn lộ trình

Theo đại diện UBCKNN, Việt Nam đang triển khai đồng thời các tiêu chí nâng hạng của FTSE Russell và MSCI. Nhiều yêu cầu của hai tổ chức có sự tương đồng, do đó, những cải cách được thực hiện trong giai đoạn hiện nay không chỉ phục vụ một kỳ đánh giá cụ thể mà còn hướng tới nâng cao toàn diện chất lượng thị trường.

Theo ông Vũ Chí Dũng, quá trình làm việc với MSCI cho thấy tổ chức xếp hạng này ngày càng coi trọng quy mô và tính minh bạch của lượng cổ phiếu tự do chuyển nhượng. Đây là cơ sở quan trọng để các tổ chức quốc tế xây dựng bộ chỉ số, xác định tỷ trọng cổ phiếu và phát triển các quỹ đầu tư theo chỉ số.

Do đó, cùng với việc cải thiện chất lượng công bố thông tin, thị trường cần nâng số lượng doanh nghiệp có quy mô vốn hóa và tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng đủ lớn. UBCKNN cũng đang nghiên cứu các sản phẩm mới như chứng chỉ lưu ký để tạo thêm kênh tiếp cận thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các quy định về quản trị công ty theo chuẩn mực mới của Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế (OECD).

Đánh giá về triển vọng nâng hạng theo tiêu chuẩn của MSCI, ông Nguyễn Khắc Hải – Giám đốc Khối phụ trách Luật và Kiểm soát tuân thủ, Công ty cổ phần Chứng khoán SSI cho rằng, mục tiêu đáp ứng các tiêu chí của MSCI vào năm 2030 cho thấy quyết tâm rất lớn của Chính phủ, Bộ Tài chính và UBCKNN.

Trước đây, Việt Nam mất hơn 10 năm để giải quyết các yêu cầu nâng hạng theo FTSE Russell, trong khi thời gian thực hiện mục tiêu MSCI chỉ còn khoảng 4 năm. Áp lực tiến độ lớn hơn, song quá trình cải cách hiện nay có nhiều điều kiện thuận lợi do thị trường đã tích lũy được kinh nghiệm, nền tảng hạ tầng và cơ chế phối hợp với các tổ chức quốc tế.

Theo ông Nguyễn Khắc Hải, UBCKNN thường xuyên chủ trì các cuộc đối thoại với sự tham gia của MSCI, các ngân hàng đầu tư toàn cầu, nhà đầu tư tổ chức quốc tế và các công ty chứng khoán… để cùng trao đổi, nhận diện từng điểm nghẽn và đề xuất giải pháp cụ thể.

“Việt Nam vẫn còn khoảng 4 năm để triển khai các giải pháp theo lộ trình. Với quyết tâm của cơ quan quản lý, sự tham gia tích cực của các thành viên thị trường và cơ chế đối thoại thường xuyên với MSCI, Việt Nam có cơ sở để tin tưởng vào khả năng đạt mục tiêu nâng hạng vào năm 2030” – ông Hải kỳ vọng.