Tạo thuận lợi cho huy động vốn gắn với bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư

Chiều 17/10, các đại biểu Quốc hội đã thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán.

Đáp ứng các yêu cầu sau khi nâng hạng thị trường

Phát biểu thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên tán thành cao với sự cần thiết sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, thúc đẩy phát triển thị trường vốn và nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên phát biểu tại tổ. Ảnh: Báo Đại biểu nhân dân.

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên lưu ý việc sửa đổi luật lần này phải giải quyết hài hòa và đồng thời hai yêu cầu: vừa tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn, cung cấp dịch vụ, vừa bảo đảm an toàn thị trường và bảo vệ quyền lợi nhà đầu tư.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cũng bày tỏ đồng tình với Chính phủ về hướng tập trung sửa đổi để xử lý những khó khăn, vướng mắc, đáp ứng yêu cầu của thị trường sau khi được nâng hạng.

Về tổ chức thị trường, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cơ bản tán thành hướng không cố định mô hình Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam cùng các công ty con, mà giao Thủ tướng Chính phủ quyết định mô hình cụ thể để lựa chọn phương án phù hợp cho từng giai đoạn.

Cùng với đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị luật xác lập các nguyên tắc cơ bản về vận hành hệ thống giao dịch, bảo đảm thống nhất, an toàn, minh bạch, liên tục; phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan quản lý và tổ chức vận hành thị trường để bảo đảm giám sát, kiểm soát xung đột lợi ích.

Đối với thời hạn một năm Thủ tướng phải ban hành quyết định, cần làm rõ đây là thời hạn quyết định mô hình hay bắt buộc hoàn thành tổ chức lại. Việc chuyển sang mô hình mới phải có lộ trình, đánh giá đầy đủ tác động, chuẩn bị các điều kiện cần thiết, không ảnh hưởng quyền lợi nhà đầu tư và thành viên thị trường.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu tại tổ.

Đối với nhóm quy định cắt giảm điều kiện kinh doanh, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên ủng hộ chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, loại bỏ những điều kiện trùng lặp, không còn cần thiết trong hoạt động lưu ký chứng khoán.

Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội lưu ý điều kiện hoạt động ngân hàng nói chung không đồng nghĩa với kiểm soát đầy đủ rủi ro đặc thù của lưu ký chứng khoán. Vì vậy, cần đánh giá kỹ tác động của việc bãi bỏ các điều kiện về năng lực tài chính, tỷ lệ an toàn vốn.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị quy định rõ cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin giữa Ngân hàng Nhà nước, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam; dấu hiệu cảnh báo, trường hợp cần hạn chế hoặc tạm dừng dịch vụ; trách nhiệm chuyển giao tài sản, dữ liệu khách hàng khi tổ chức lưu ký không thể tiếp tục hoạt động.

Liên quan đến điều kiện kinh doanh, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà thống nhất với việc cắt giảm các điều kiện không cần thiết, đồng thời đề nghị duy trì tiêu chuẩn về năng lực, đạo đức nghề nghiệp, quản trị rủi ro. Khi bỏ tiền kiểm phải xác định doanh nghiệp báo cáo gì, cơ quan quản lý giám sát bằng dữ liệu nào, xử lý ra sao, đại biểu đề nghị.

Bổ sung nguyên tắc kiểm soát xung đột lợi ích

Về mở rộng dịch vụ của công ty chứng khoán, đại biểu Nguyễn Thị Thu Hà nhận định các dịch vụ tư vấn tái cấu trúc doanh nghiệp, đại lý quản lý tài sản bảo đảm, đại diện người sở hữu trái phiếu có thể hỗ trợ doanh nghiệp huy động, sử dụng và tái cơ cấu nguồn vốn.

Tuy nhiên, đại biểu lưu ý nguy cơ xung đột lợi ích khi một công ty đồng thời tham gia tư vấn, bảo lãnh, phân phối và đại diện người sở hữu trái phiếu trong cùng đợt phát hành.

Các đại biểu đoàn Quảng Ninh, Cao Bằng, Đà Nẵng thảo luận tại tổ. Ảnh: Đức Thanh

Về nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị bổ sung nguyên tắc kiểm soát xung đột lợi ích, công khai quan hệ lợi ích liên quan; nghiên cứu hạn chế việc vừa bảo lãnh phát hành, vừa đại diện người sở hữu trái phiếu trong cùng đợt phát hành; quy định quyền thay thế tổ chức đại diện khi phát sinh xung đột.

Đối với chào bán chứng khoán ra công chúng, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên cơ bản tán thành những sửa đổi tháo gỡ vướng mắc, tạo thuận lợi huy động vốn; đồng tình việc xác định điều kiện phân tán sở hữu sau khi hoàn tất phân phối để phản ánh chính xác kết quả chào bán.

Để bảo vệ tiền nhà đầu tư đã nộp nếu đợt chào bán bị hủy, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ thời điểm công bố kết quả phân phối, thời hạn và trách nhiệm hoàn trả; bảo đảm tiền đăng ký mua chứng khoán được quản lý tách biệt, không sử dụng sai mục đích.

Với quy định cho phép sử dụng báo cáo tài chính có ý kiến kiểm toán ngoại trừ khi đáp ứng yêu cầu, ông đánh giá đây là hướng tạo thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn. Tuy nhiên, cần phân biệt khoản ngoại trừ không ảnh hưởng điều kiện chào bán với việc không ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng thông tin tài chính, quyết định đầu tư.

Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị làm rõ tiêu chí đánh giá mức độ ảnh hưởng, trách nhiệm giải trình, công bố thông tin và xác nhận của tổ chức kiểm toán, bảo đảm nhà đầu tư có đầy đủ thông tin để đánh giá, đưa ra quyết định đầu tư hiệu quả và an toàn.