Thị trường vốn bước vào giai đoạn chuyển đổi về chất

Quy mô và thanh khoản thị trường tiếp tục tăng

Phát biểu tại Hội nghị sơ kết 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của ngành Tài chính, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải cho biết, trong 6 tháng đầu năm 2026, thị trường giữ vững ổn định, kỷ cương, duy trì đà tăng trưởng và đạt một số kết quả nổi bật.

Vốn hóa thị trường đạt 10,6 triệu tỷ đồng, tăng 6% so với năm 2025 và tương đương 82,3% GDP ước tính năm 2025. Quy mô thị trường trái phiếu đạt khoảng 2,8 triệu tỷ đồng, tăng 6,1%, tương đương 22,1% GDP.

Thanh khoản tiếp tục duy trì ở mức cao. Giá trị giao dịch bình quân trên thị trường cổ phiếu đạt 29,3 nghìn tỷ đồng mỗi phiên; thị trường trái phiếu đạt khoảng 16,3 nghìn tỷ đồng mỗi phiên.

Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước Bùi Hoàng Hải phát biểu. Ảnh: Đức Thanh

Quy mô hàng hóa được mở rộng với 725 cổ phiếu, chứng chỉ quỹ niêm yết và 825 cổ phiếu đăng ký giao dịch trên thị trường UPCoM. Tổng vốn huy động thông qua thị trường trái phiếu và cổ phiếu trong 6 tháng đầu năm tăng 15,83% so với cùng kỳ năm 2025. Đáng chú ý, giá trị đăng ký chào bán chứng khoán ra công chúng, trái phiếu chuyển đổi và trái phiếu quốc tế tăng mạnh.

Cùng với sự phát triển về quy mô, hệ thống công ty chứng khoán tiếp tục được củng cố về tiềm lực tài chính. Tổng vốn điều lệ của toàn thị trường đạt trên 330.000 tỷ đồng, tăng khoảng 15% so với cuối năm 2025; tổng vốn chủ sở hữu đạt trên 450.000 tỷ đồng.

Thị trường hiện có 11 công ty chứng khoán với vốn điều lệ trên 10.000 tỷ đồng, trong đó 4 định chế có vốn điều lệ vượt 20.000 tỷ đồng.

Ngành quản lý quỹ cũng ghi nhận sự tăng trưởng. Tổng giá trị tài sản quản lý đạt hơn 834.000 tỷ đồng; tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ đầu tư đạt trên 93.000 tỷ đồng. Trong 6 tháng đầu năm, nhiều quỹ mới tiếp tục được thành lập. Một số tổ chức quản lý quỹ lớn trên thế giới cũng lần đầu mở tài khoản tại thị trường Việt Nam.

Về hạ tầng thị trường, sau khi Hệ thống công nghệ thông tin KRX được đưa vào vận hành, các Sở giao dịch chứng khoán và Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ Chứng khoán Việt Nam (VSDC) đã phối hợp chặt chẽ, bảo đảm toàn bộ hoạt động giao dịch, thanh toán diễn ra thông suốt, an toàn và ổn định. VSDC đã thực hiện bù trừ, thanh toán giao dịch chứng khoán với tổng giá trị hơn 7,1 triệu tỷ đồng. Tổng giá trị thanh toán chứng khoán phái sinh đạt hơn 9 triệu tỷ đồng.

Tập trung nâng cao tiêu chuẩn thị trường

Đối với việc phát triển thị trường mới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã phối hợp với các Sở giao dịch chứng khoán, VSCD cùng các đơn vị liên quan hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và hạ tầng.

Đến ngày 29/6, Sàn giao dịch các-bon trong nước lần đầu được đưa vào vận hành chính thức. Theo ông Bùi Hoàng Hải, đây là dấu mốc quan trọng trong phát triển thị trường tài chính xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050.

Công tác nâng hạng và hội nhập quốc tế cũng đạt nhiều kết quả, với hơn 60 hoạt động hợp tác song phương. Sau những nỗ lực cải cách của Việt Nam, FTSE Russell đã chính thức nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam. FTSE Russell khẳng định lộ trình nâng hạng sẽ có hiệu lực và bắt đầu phân bổ cổ phiếu Việt Nam vào danh mục chỉ số từ ngày 21/9/2026.

Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức và đào tạo nhà đầu tư tiếp tục được đổi mới. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ứng dụng công nghệ, phát triển các kênh truyền thông xã hội và kết hợp hình thức đào tạo trực tiếp với trực tuyến.

Trong 6 tháng đầu năm, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã tổ chức hơn 73 khóa đào tạo, cấp chứng chỉ chuyên môn về chứng khoán cho hơn 6.400 học viên là người hành nghề, đạt 65% kế hoạch và tăng 120% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo ông Bùi Hoàng Hải, kết quả hai quý đầu năm cho thấy, thị trường vốn đang bước vào giai đoạn chuyển đổi về chất. Quá trình này đòi hỏi những cải cách sâu rộng, đồng bộ hơn nhằm duy trì tăng trưởng bền vững trước các biến động của kinh tế toàn cầu.

Nhiệm vụ thời gian tới không dừng ở mở rộng quy mô, mà tập trung nâng cao tiêu chuẩn thị trường, hoàn thiện hành lang pháp lý, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đón đầu xu hướng số hóa và thúc đẩy huy động vốn cho nền kinh tế.

Thị trường vốn đang bước vào giai đoạn chuyển đổi về chất.

Tạo bước đột phá trong nâng hạng thị trường

Để thực hiện các mục tiêu đặt ra, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xác định 5 nhóm giải pháp trọng tâm trong 6 tháng cuối năm.

Trước hết, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán để trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 10/2026. Dự án luật được xây dựng theo hướng cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và thúc đẩy chuyển đổi số.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đồng thời tập trung triển khai Nghị định số 200/2026/NĐ-CP đối với hoạt động chào bán, giao dịch trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ; nghiên cứu quy định về chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án; xây dựng thị trường giao dịch chứng khoán chuyên biệt dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và đa dạng hóa các sản phẩm, công cụ tài chính mới.

Thứ hai là tạo bước đột phá trong chiến lược nâng hạng. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ triển khai đồng bộ các giải pháp theo chuẩn mực quốc tế, trọng tâm là đưa cơ chế đối tác bù trừ trung tâm vào vận hành; tiếp tục tháo gỡ rào cản đối với nhà đầu tư nước ngoài; nâng cao chất lượng công bố thông tin và quản trị công ty.

Cơ chế đối thoại thường xuyên với MSCI và FTSE Russell sẽ tiếp tục được duy trì để kịp thời xử lý các vướng mắc. Mục tiêu đặt ra là thị trường chứng khoán Việt Nam được MSCI đưa vào danh sách thị trường mới nổi trước năm 2030 và được FTSE Russell nâng lên mức xếp hạng cao hơn trước năm 2030.

Thứ ba là chủ động xây dựng, vận hành các động lực tăng trưởng mới, bắt kịp xu hướng công nghệ và mục tiêu xanh hóa của Chính phủ.

Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ xây dựng hệ thống công nghệ thông tin phục vụ tiếp nhận, xử lý hồ sơ và vận hành thị trường tài sản các-bon; hoàn thiện khung pháp lý, hạ tầng để sớm ra mắt thị trường chứng khoán dành cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.

Cơ quan quản lý cũng nghiên cứu kéo dài phiên giao dịch, mở rộng biên độ giá và triển khai các nghiệp vụ mới gắn với Hệ thống KRX, tạo thêm động lực cho thị trường chứng khoán.

Thứ tư là cơ cấu lại nguồn cung hàng hóa và thúc đẩy lực cầu dài hạn. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục đẩy mạnh các cơ chế rút ngắn thời gian chờ giao dịch sau phát hành; khuyến khích tập đoàn tư nhân, doanh nghiệp FDI đưa cổ phiếu lên sàn.

Nhóm giải pháp cuối cùng là tăng cường minh bạch và ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, giám sát. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ đẩy mạnh thanh tra, giám sát và xử lý hành vi thao túng, giao dịch nội gián, bảo đảm kỷ cương thị trường.

Ngành Chứng khoán đang tập trung xây dựng kho dữ liệu tập trung và hệ thống công nghệ thông tin tổng thể phục vụ giám sát. Trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn sẽ được ứng dụng trong cảnh báo sớm rủi ro, nâng cao năng lực quản lý và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.

“Với sự chỉ đạo của lãnh đạo Bộ Tài chính và sự phối hợp của các đơn vị thuộc Bộ, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ nỗ lực với quyết tâm cao nhất, hướng tới xây dựng thị trường vốn Việt Nam minh bạch, hiện đại, an toàn, bền vững, đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới” – lãnh đạo Ủy ban Chứng khoán Nhà nước khẳng định./.