Thủ tướng chỉ đạo thúc đẩy giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 27/CT-TTg ngày 25/6/2026 về việc tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng và thúc đẩy giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài năm 2026 và giai đoạn tiếp theo.

Tập trung phân bổ vốn cho các dự án có tiến độ giải ngân tốt, các dự án ưu tiên cần sớm hoàn thành để đưa vào sử dụng. Ảnh minh họa.

Số liệu của Bộ Tài chính cho thấy, đến hết ngày 15/6/2026, tỷ lệ giải ngân (theo hình thức ghi thu ghi chi) kế hoạch vốn đầu tư công nguồn nước ngoài năm 2026 trung bình cả nước mới chỉ đạt 9,99% kế hoạch vốn được giao (địa phương đạt 9,37% kế hoạch vốn, bộ ngành đạt 10,79% kế hoạch vốn), thấp hơn so với tỷ lệ giải ngân kế hoạch đầu tư công trong nước. Tỷ lệ giải ngân cho vay lại của các địa phương mới chỉ đạt 8,98% kế hoạch vốn được giao.

Đáng lưu ý, một số bộ, cơ quan trung ương và địa phương được ghi nhận có tỷ lệ giải ngân là 0%.

Ưu tiên các dự án trọng điểm, tạo động lực tăng trưởng kinh tế dài hạn

Nhằm tăng cường quản lý, nâng cao hiệu quả sử dụng và quyết tâm đẩy nhanh tiến độ giải ngân kế hoạch vốn nước ngoài năm 2026 và các năm tiếp theo, bảo đảm giải ngân đạt 100% kế hoạch đầu tư công được Thủ tướng Chính phủ giao hằng năm, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế ở mức hai con số, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương quán triệt nguyên tắc phân bổ vốn, quản lý và sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài tập trung, có trọng tâm, trọng điểm. Theo đó, ưu tiên các dự án quan trọng quốc gia, dự án trọng điểm, dự án có tác động lan tỏa lớn, tạo động lực tăng trưởng kinh tế dài hạn, góp phần phát triển hài hòa giữa các vùng, miền.

Cùng với đó, thực hiện rà soát, đánh giá tổng thể nhu cầu kế hoạch đầu tư công trung hạn vốn nước ngoài nguồn ngân sách trung ương giai đoạn 2026 – 2030. Kiên quyết không đề xuất, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt các khoản vay, phê duyệt các chương trình, dự án chưa thật sự cần thiết, hiệu quả thấp hoặc không rõ ràng, chưa bảo đảm tính khả thi…

Tập trung phân bổ vốn cho các dự án có tiến độ giải ngân tốt

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài; bảo đảm hiệu quả đầu tư và tính khả thi của chương trình, dự án.

Cụ thể, thực hiện phân loại nhóm dự án theo mức độ giải ngân, theo đó tập trung phân bổ vốn cho các dự án có tiến độ giải ngân tốt, các dự án ưu tiên cần sớm hoàn thành để đưa vào sử dụng và các dự án sắp hoàn thành, các dự án sắp hết thời hạn giải ngân theo quy định của hiệp định vay.

Kiên quyết không bố trí kế hoạch vốn nước ngoài hàng năm cho các dự án đầu tư không bảo đảm sẵn sàng giải ngân; không phê duyệt dự án mới đối với các cơ quan, đơn vị để xảy ra tình trạng chậm giải ngân kéo dài, thất thoát, lãng phí, tiêu cực nhưng không kịp thời khắc phục, xử lý theo quy định; kịp thời điều chuyển vốn từ các dự án giải ngân chậm sang các dự án giải ngân tốt và có nhu cầu bổ sung vốn theo quy định.

Chỉ thị cũng nêu rõ, cần nâng cao chất lượng công tác kế hoạch vốn, chuẩn bị đầu tư; khẩn trương hoàn tất các thủ tục về đầu tư, xây dựng theo quy định, đảm bảo nguồn nguyên vật liệu trong công tác thi công, xây dựng và bố trí đầy đủ vốn đối ứng để thanh toán theo dự toán được giao để có khối lượng hoàn thành và giải ngân theo tiến độ thực hiện của chương trình, dự án.

Tăng kiểm tra, giám sát; phòng, chống thất thoát, lãng phí, tiêu cực

Cùng với việc thúc đẩy tiến độ giải ngân, Thủ tướng yêu cầu tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đối với toàn bộ quá trình lựa chọn dự án, chuẩn bị đầu tư, phê duyệt chủ trương đầu tư và phê duyệt đầu tư, phân bổ kế hoạch vốn, thực hiện dự án, quản lý, sử dụng và giải ngân vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài; bảo đảm việc sử dụng vốn đúng mục đích, đúng đối tượng, đúng quy định, hiệu quả, tiết kiệm và công khai, minh bạch.

Kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, thông thầu, nâng khống tổng mức đầu tư, nâng khống giá trị hợp đồng, thất thoát, lãng phí hoặc các hành vi vi phạm khác trong quá trình đề xuất, phê duyệt, thực hiện và giải ngân các chương trình, dự án sử dụng vốn ODA, vay ưu đãi nước ngoài.

Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương thực hiện chế độ báo cáo định kỳ về tình hình giải ngân vốn nước ngoài theo quy định; xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo từng tháng của từng dự án trong các tháng còn lại của năm 2026; trong đó, nêu rõ các khó khăn vướng mắc, nguyên nhân, đề xuất biện pháp cụ thể để khắc phục khó khăn, giải quyết vướng mắc để hoàn thành nhiệm vụ giải ngân đầu tư công nguồn vốn nước ngoài năm 2026 và gửi Bộ Tài chính tổng hợp trước ngày 10/7/2026.