Triển vọng lợi nhuận mở ra dư địa cho một số nhóm cổ phiếu

Theo phân tích mới nhất của FiinGroup, mặt bằng định giá của thị trường chứng khoán Việt Nam hiện vẫn ở mức tương đối hợp lý. P/E toàn thị trường đang dao động quanh 14 lần, thấp hơn mức trung bình dài hạn 14,9 lần. Yếu tố chính kéo định giá chung xuống đến từ nhóm ngân hàng khi P/E của ngành này hiện thấp hơn khoảng 20% so với mức bình quân 10 năm.

Ở chiều ngược lại, nhóm phi tài chính đang giao dịch với P/E khoảng 18,1 lần, cao hơn mức trung bình 10 năm. Tuy nhiên, mức định giá này phần lớn chịu tác động từ đà tăng mạnh của nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup.

Từ đầu năm 2026 đến nay, nhóm cổ phiếu này đã đóng góp hơn 105 điểm, tương đương khoảng 6%, trong tổng mức tăng 137,1 điểm (7,68%) của VN-Index. Nếu loại trừ ảnh hưởng của nhóm Vingroup, P/E của phần còn lại trong khối phi tài chính chỉ ở mức 14,1 lần, giảm 17% so với đầu năm và thấp hơn khoảng 19% so với mức trung bình lịch sử 10 năm.

Dựa trên kế hoạch tăng trưởng lợi nhuận năm 2026 của các doanh nghiệp niêm yết, FiinGroup ước tính P/E dự phóng năm 2026 của toàn thị trường ở mức 12,3 lần; trong đó nhóm ngân hàng đạt 8,1 lần và nhóm phi tài chính ở mức 16,3 lần. So với mặt bằng P/E trailing hiện nay, mức chênh lệch không quá lớn, cho thấy dư địa tái định giá dựa trên kỳ vọng tăng trưởng lợi nhuận không còn nhiều. Bên cạnh đó, mức chiết khấu định giá hiện tại cũng chưa thực sự hấp dẫn trong bối cảnh môi trường vĩ mô vẫn đối mặt với nhiều thách thức như lãi suất duy trì ở mức cao, thanh khoản hệ thống còn hạn chế và sức cầu phục hồi chậm.

Xét trên tương quan giữa định giá lịch sử và triển vọng lợi nhuận năm 2026, cơ hội đầu tư đang có sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm ngành. Những ngành đang giao dịch ở mức định giá cao hơn trung bình 5 năm như bất động sản, phân phối xăng dầu và khí đốt, vận tải thủy và vật liệu xây dựng có thể đối mặt với áp lực điều chỉnh nếu tăng trưởng lợi nhuận thực tế không đáp ứng được kỳ vọng đã phản ánh vào giá cổ phiếu.

Đối với nhóm ngân hàng, dù định giá hiện vẫn thấp hơn mức bình quân 5 năm, triển vọng tăng trưởng trong năm 2026 được đánh giá kém tích cực hơn do áp lực thu hẹp biên lãi ròng (NIM) cùng nhu cầu tăng trích lập dự phòng khi rủi ro suy giảm chất lượng tài sản gia tăng. Điều này khiến dư địa tăng giá của nhóm cổ phiếu dẫn dắt thị trường trong ngắn hạn vẫn tương đối hạn chế.

Trong khi đó, một số ngành đang giao dịch dưới mức định giá trung bình 5 năm như điện, phân bón, thiết bị dầu khí và sản xuất dầu khí được đánh giá có nhiều dư địa hơn. Theo FiinGroup, việc điều chỉnh tăng kỳ vọng lợi nhuận trong thời gian tới có thể trở thành động lực quan trọng, hỗ trợ quá trình định giá lại và cải thiện sức hấp dẫn của các nhóm cổ phiếu này trên thị trường.