Ưu tiên cao nhất ngân sách trung ương cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn

Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng vừa ký Quyết định số 16/2026/QĐ-TTg ngày 15/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ quy định nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ ngân sách trung ương và tỷ lệ vốn đối ứng ngân sách của địa phương thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 – 2030.

Ưu tiên phân bổ ngân sách trung ương ở mức cao nhất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, an toàn khu, biên giới và hải đảo. Ảnh minh họa

Theo đó, quy định rõ nguyên tắc phân bổ vốn ngân sách trung ương là đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, hiệu quả, bền vững; tập trung ưu tiên phân bổ ngân sách trung ương ở mức cao nhất cho các xã, thôn đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, an toàn khu, biên giới và hải đảo nhằm tạo chuyển biến rõ nét trong phát triển kinh tế – xã hội, xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững. Đồng thời, bảo đảm quản lý thống nhất về mục tiêu, cơ chế, chính sách, tiêu chí và định mức phân bổ.

Căn cứ dự toán ngân sách nhà nước năm 2026 đã được Quốc hội thông qua, ngân sách trung ương hỗ trợ ngân sách địa phương thực hiện Chương trình theo nguyên tắc: Ngân sách trung ương chỉ hỗ trợ các địa phương nhận bổ sung cân đối từ ngân sách trung ương, ưu tiên các địa phương nhận bổ sung cân đối từ 70% trở lên.

Các địa phương tự cân đối ngân sách có trách nhiệm bố trí nguồn vốn ngân sách địa phương để thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ của Chương trình trên địa bàn.

Quyết định cũng nêu rõ, phân bổ ngân sách trung ương cho bộ, cơ quan trung ương, địa phương thực hiện Chương trình hằng năm phải căn cứ trên khả năng cân đối ngân sách và kết quả đánh giá tình hình thực hiện, sử dụng, giải ngân ngân sách trung ương, địa phương trong giai đoạn 2021 – 2025 hoặc các năm trước liền kề.

Tiêu chí phân bổ vốn ngân sách trung ương cho các địa phương được xác định căn cứ số thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi và số xã của địa phương.

Mức phân bổ vốn của từng địa phương theo tiêu chí này được xác định bằng hệ số phân bổ nhân với số lượng thôn, xã tương ứng của địa phương.

Cụ thể, thôn đặc biệt khó khăn vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: hệ số 1; xã khu vực III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, xã an toàn khu, xã biên giới, xã đảo, đặc khu: hệ số 50; xã khu vực II vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: hệ số 40; xã khu vực I vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi: hệ số 30; xã còn lại: hệ số 25;

Trường hợp một xã đồng thời thuộc từ 2 đối tượng trở lên, thì chỉ áp dụng 1 hệ số phân bổ cao nhất./.