Trong phiên giao dịch ngày 8/9, giá đồng tiếp tục leo lên những mức chưa từng ghi nhận. Hợp đồng đồng kỳ hạn 3 tháng trên Sàn Kim loại London (LME) có thời điểm chạm 14.779 USD/tấn, tăng khoảng 1,6% trong phiên và đưa mức tăng từ đầu năm 2026 lên gần 18%.
Reuters cũng ghi nhận giá đồng LME ở mức 14.736 USD/tấn trong phiên chiều thứ Ba, tăng 1,6%, sau khi kim loại này thiết lập kỷ lục mới. Tại Mỹ, hợp đồng đồng kỳ hạn tháng gần nhất giao dịch ở New York tăng khoảng 2,8% lên 6,78 USD/pound, vượt kỷ lục trước đó là 6,7095 USD/pound.
Một trong những động lực trực tiếp của đợt tăng lần này đến từ sự thay đổi dòng chảy thương mại. Thị trường đang đặt cược rằng Mỹ có thể tiếp tục mở rộng chính sách thuế đối với đồng tinh luyện, khiến các nhà giao dịch có động lực đưa lượng lớn kim loại vào thị trường Mỹ trước khi chính sách mới được áp dụng.
Lượng đồng tập trung tại Mỹ vì vậy tăng nhanh trong khi nguồn hàng sẵn có ở những khu vực khác giảm xuống. Theo số liệu được Reuters dẫn lại, tồn kho đồng trên LME và Sàn Giao dịch Hàng hóa Tương lai Thượng Hải cộng lại hiện chỉ ở mức hơn 300.000 tấn, chưa bằng một nửa lượng đồng nằm trong các kho được COMEX chấp thuận tại Mỹ.
Ở chiều cung, thị trường cũng đang phải đối mặt với tốc độ khai thác yếu hơn dự kiến. Sản lượng đồng khai thác toàn cầu trong nửa đầu năm 2026 giảm khoảng 1,1%, trong đó sản lượng tinh quặng giảm 2,6%, với sự suy giảm đáng kể tại một số quốc gia sản xuất lớn như Chile, Indonesia và Cộng hòa Dân chủ Congo.
Sự kết hợp giữa nguồn cung mỏ hạn chế và lượng đồng vật chất dịch chuyển mạnh về Mỹ tạo ra tình trạng thiếu hụt cục bộ ở các thị trường khác. Đây là yếu tố hỗ trợ giá trong ngắn hạn, bên cạnh dòng tiền đầu cơ quay trở lại nhóm kim loại công nghiệp.
Từ dây điện, RAM tới chip AI đều cần đồng
Đằng sau đợt tăng giá ngắn hạn là câu chuyện nhu cầu dài hạn khiến đồng ngày càng được xem là một trong những nguyên liệu quan trọng nhất của nền công nghiệp hiện đại. Đồng có khả năng dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, dễ kéo thành dây và chống ăn mòn, khiến việc thay thế kim loại này trong nhiều ứng dụng không hề đơn giản.
Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), các ứng dụng điện, bao gồm truyền tải và phát điện, hệ thống dây điện trong công trình, viễn thông cùng thiết bị điện và điện tử, chiếm khoảng 3/4 tổng lượng đồng được sử dụng. Xây dựng là thị trường tiêu thụ lớn nhất, tiếp theo là điện tử, giao thông vận tải và máy móc công nghiệp.
Ở cấp độ quen thuộc nhất, dây dẫn điện trong nhà, động cơ điện, máy biến áp, hệ thống điều hòa, ô tô hay dây cáp đều sử dụng lượng lớn đồng. Các bảng mạch điện tử cũng dựa vào những lớp và đường dẫn bằng đồng để truyền điện năng và tín hiệu giữa các linh kiện.
Một thanh RAM của máy tính cũng sử dụng bảng mạch với các đường dẫn bằng đồng để kết nối các chip nhớ với bo mạch chủ. Ở quy mô nhỏ hơn nữa, đồng cũng nằm ngay bên trong nhiều chip bán dẫn. Hiện hệ thống kết nối bên trong các chip chủ yếu dựa trên dây dẫn đồng kết hợp vật liệu điện môi low-k và tổng chiều dài các đường dẫn đồng trong một chip hiện đại có thể lên tới hơn 100 km.
Khi nhu cầu tính toán AI tăng, tác động đối với đồng còn lan rộng ra ngoài bản thân con chip. Trung tâm dữ liệu cần hàng loạt máy chủ, thiết bị cấp điện, hệ thống làm mát, máy biến áp và đặc biệt là kết nối với lưới điện. Điện năng tiêu thụ bởi các trung tâm dữ liệu toàn cầu được Cơ quan Năng lượng Quốc tế dự báo tăng từ khoảng 415 TWh năm 2024 lên khoảng 945 TWh vào năm 2030, kéo theo nhu cầu đầu tư lớn cho hạ tầng điện.
Song song với AI là quá trình mở rộng năng lượng tái tạo, xe điện và lưới truyền tải. IEA cho biết đồng và nhôm là hai vật liệu chính của dây và cáp điện, trong đó đồng được ưu tiên tại nhiều khu vực nhờ khả năng dẫn điện, dẫn nhiệt và chống ăn mòn.
Thị trường ngày càng nhìn đồng như một nguyên liệu mang tính sống còn đối với sản xuất công nghiệp. Trong khi nhu cầu mới tiếp tục hình thành, việc mở rộng nguồn cung mỏ lại cần nhiều năm, tạo nên nền tảng cho cuộc cạnh tranh nguồn cung đang phản ánh ngày càng rõ vào giá kim loại này.
