Bệnh tay chân miệng lây truyền chủ yếu theo đường tiêu hoá, từ nước bọt, các nốt phỏng nước và phân của trẻ nhiễm bệnh. Bệnh có thể gặp rải rác quanh năm, ở hầu hết các địa phương, đặc biệt tại các tỉnh phía Nam, bệnh tay chân miệng trẻ em có xu hướng tăng cao vào hai thời điểm: tháng 3 đến tháng 5 và tháng 9 đến tháng 12.
Tay chân miệng có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng thường gặp ở trẻ dưới 5 tuổi, nhất là tập trung ở nhóm tuổi dưới 3 tuổi. Các yếu tố thuận lợi để lây truyền bệnh tay chân miệng là sinh hoạt tập thể như: trẻ đi học tại các nhà trẻ, mẫu giáo, trường học, các nơi tập trung đông trẻ em đều là các yếu tố nguy cơ cao, đặc biệt là trong các đợt bùng phát dịch.
1. Trẻ mắc tay chân miệng cần cách ly mấy ngày?
Khi trẻ mắc tay chân miệng, gia đình nên cho trẻ cách ly ở nhà trong 10-14 ngày đầu của bệnh. Đồng thời, gia đình cần báo ngay cho trường học, nhà trẻ hoặc cơ quan y tế gần nhất để có phương án vệ sinh các bề mặt, dụng cụ mà trẻ đã từng tiếp xúc và theo dõi sức khoẻ của các bé đã tiếp xúc với trẻ mắc bệnh.
Nơi ở của trẻ cần thông thoáng, sạch sẽ, có ánh nắng mặt trời.
2. Cần làm gì khi trẻ sốt?
Nếu trẻ sốt trên 38º5 độ, cha mẹ chườm ấm ở cổ, nách, bẹn kết hợp cho trẻ uống thuốc hạ sốt thành phần Paracetamol 10-15mg/kg cách 4-6 giờ/lần, 1 ngày không quá 4 lần.
Nếu trẻ vẫn sốt cao liên tục thì cha mẹ dùng Ibuprofen 5-10mg/kg/lần xen kẽ với Paracetamol (Ibuprofen cần uống theo chỉ định của bác sĩ).
Cho trẻ uống dung dịch Oresol theo nhu cầu để đảm bảo cân bằng nước và điện giải (Oresol cần được pha đúng liều lượng in trên bao bì).
Lưu ý: Để tránh trẻ bị nhiễm lạnh dẫn đến viêm phổi, cha mẹ cần chú ý không làm ướt quần áo của trẻ khi chườm ấm.
Bệnh tay chân miệng trẻ em có xu hướng tăng cao vào hai thời điểm: tháng 3 đến tháng 5 và tháng 9 đến tháng 12. Ảnh MH
3. Cách vệ sinh cơ thể, chăm sóc da cho trẻ mắc tay chân miệng
Vệ sinh răng miệng: vệ sinh cho trẻ bằng dung dịch NaCl 0,9% hoặc pha nước ấm với muối (1 muỗng 5g muối pha với 240ml nước ấm).
Với trẻ lớn có thể nuốt: cho trẻ tự xúc miệng.
Với trẻ nhỏ: dùng tay quấn gạc mềm vệ sinh răng, góc má, lưỡi nhẹ nhàng tránh làm tổn thương niêm mac miệng. Bôi thuốc vào vết loét miệng 3 lần/ ngày, trước khi ăn 30p – 1h.
Vệ sinh thân thể: tắm cho trẻ hàng ngày bằng xà phòng sát khuẩn hoặc nước sạch, sau khi tắm bôi Betadin 3% đề phòng nhiễm trùng da.
Cắt móng tay cho con để trẻ không gãi mạnh làm vỡ các nốt phỏng nước, gây nhiễm trùng.
Lưu ý: Cha mẹ cần chú ý tắm cho trẻ nhẹ nhàng, không kỳ cọ mạnh, không chọc vỡ hay đắp lá lên nốt phỏng.
4. Cho trẻ mắc tay chân miệng ăn, uống gì?
Nếu trẻ còn bú: tiếp tục cho ăn sữa mẹ (vắt sữa đổ thìa khi trẻ đau miệng không bú được).
Trẻ lớn: cho trẻ ăn thức ăn lỏng, dễ tiêu như súp, cháo. Nên cho trẻ ăn làm nhiều bữa nhỏ.
Không nên cho trẻ ăn đồ cay, nóng, cứng.
5. Dấu hiệu cảnh báo tay chân miệng trở nặng
Bệnh tay chân miệng có nhiều biến chứng nguy hiểm và đặc biệt là diễn biến rất nhanh trong vòng vài giờ. Do đó, khi trẻ được điều trị bệnh tại nhà, ngoài việc chăm sóc và cho trẻ uống thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ, cha mẹ cần theo dõi sát diễn biến bệnh của trẻ để kịp thời đưa trẻ đến cơ sở y tế, tránh hậu quả đáng tiếc có thể xảy ra.
Cha mẹ lưu ý nếu trẻ có dấu hiệu dưới đây thì phải cho trẻ đến cơ sở y tế ngay để được khám và điều trị kịp thời:
- Sốt cao không đáp ứng với điều trị: Trẻ sốt trên 38,5 0C kéo dài hơn 48 giờ và không đáp ứng với thuốc hạ sốt.
- Giật mình: đây là dấu hiệu của tình trạng nhiễm độc thần kinh. Cha mẹ chú ý quan sát xem tần suất giật mình có tăng theo thời gian hay không.
- Quấy khóc dai dẳng kéo dài: Trẻ có thể quấy khóc nhiều, quấy khóc cả đêm không ngủ (Trẻ cứ ngủ khoảng 15-20 phút lại dậy quấy khóc khoảng 15-20 phút rồi lại ngủ tiếp).
- Trẻ bị khó thở, nôn nhiều, nôn khan, khó nuốt, yếu chân tay, đi loạng choạng…
