Thời gian gần đây, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin và các nền tảng mạng xã hội, tình hình tội phạm sử dụng công nghệ cao để chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi và có tổ chức.

Các đối tượng thường lợi dụng sự chủ quan của người dân, đặc biệt là người cao tuổi, học sinh, sinh viên, công nhân và những người thường xuyên thực hiện giao dịch trực tuyến.

Theo Công an xã Khánh Hưng – Cà Mau, trên cả nước đã ghi nhận nhiều trường hợp người dân bị chiếm đoạt từ vài triệu đồng đến hàng tỷ đồng chỉ sau một cuộc điện thoại, tin nhắn hoặc truy cập vào đường dẫn giả mạo. Loại tội phạm này không chỉ gây thiệt hại lớn về tài sản mà còn ảnh hưởng đến an ninh, trật tự và niềm tin của người dân khi tham gia môi trường số.

Để giúp người dân chủ động phòng ngừa, Công an xã Khánh Hưng đã chỉ ra một số phương thức hoạt động phổ biến của các đối tượng.

Giả danh cơ quan Nhà nước

Đây là một trong những thủ đoạn xuất hiện phổ biến nhất. Các đối tượng tự xưng là cán bộ Công an, Viện kiểm sát hoặc Tòa án, thông báo nạn nhân có liên quan đến các vụ án ma túy, rửa tiền, trốn thuế hoặc yêu cầu xác minh thông tin cá nhân. Sau khi tạo tâm lý hoang mang, đối tượng yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản được chỉ định, cài đặt ứng dụng giả mạo hoặc cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng để chiếm đoạt tài sản.

Công an khẳng định lực lượng Công an không làm việc với người dân qua điện thoại để yêu cầu chuyển tiền, cung cấp mật khẩu, mã OTP hay cài đặt ứng dụng. Khi nhận được các cuộc gọi có dấu hiệu nghi vấn, người dân cần bình tĩnh ngắt máy và liên hệ trực tiếp cơ quan Công an gần nhất để xác minh.

Giả mạo ngân hàng, ví điện tử và đơn vị giao hàng

Các đối tượng gửi tin nhắn, email hoặc đường link giả mạo với nội dung tài khoản ngân hàng bị khóa, phát sinh giao dịch bất thường hoặc yêu cầu cập nhật thông tin, xác thực sinh trắc học. Nếu người dùng đăng nhập hoặc nhập mã OTP, toàn bộ dữ liệu có thể bị đánh cắp để thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản.

Người dân được khuyến cáo không truy cập các đường link lạ và tuyệt đối không cung cấp thông tin tài khoản, mật khẩu hay mã OTP cho bất kỳ ai.

Tuyển cộng tác viên làm nhiệm vụ online

Các đối tượng đăng quảng cáo việc làm với lời mời gọi “việc nhẹ, thu nhập cao”, như tăng tương tác, thả tim, xem video, đánh giá sản phẩm hoặc thực hiện nhiệm vụ trên các sàn thương mại điện tử.

Ban đầu, người tham gia được trả một khoản tiền nhỏ để tạo lòng tin. Sau đó, đối tượng yêu cầu nạp số tiền lớn hơn để “nâng cấp nhiệm vụ”, “mở khóa” hoặc “rút lợi nhuận”. Khi nạn nhân chuyển tiền, các đối tượng sẽ cắt liên lạc hoặc tiếp tục đưa ra nhiều lý do để yêu cầu nộp thêm tiền.

Giả mạo người thân, bạn bè trên mạng xã hội

Sau khi chiếm quyền sử dụng tài khoản Facebook, Zalo hoặc tạo tài khoản có tên, hình ảnh giống người quen, các đối tượng nhắn tin vay tiền, nhờ chuyển khoản gấp hoặc gửi đường link độc hại. Do tin tưởng người quen, nhiều người đã chuyển tiền mà không kiểm tra lại thông tin.

Công an khuyến cáo khi nhận được yêu cầu chuyển tiền qua mạng xã hội cần gọi điện hoặc gặp trực tiếp để xác minh trước khi thực hiện giao dịch.

Mời gọi đầu tư tài chính, chứng khoán, tiền ảo

Các đối tượng quảng bá các dự án đầu tư với cam kết lợi nhuận cao, lãi suất hấp dẫn và thu hồi vốn nhanh. Ban đầu, nạn nhân có thể nhận được một khoản lợi nhuận nhỏ nhằm tạo lòng tin, sau đó được dẫn dụ đầu tư số tiền lớn hơn và cuối cùng mất toàn bộ tài sản.

Người dân chỉ nên đầu tư thông qua các tổ chức, doanh nghiệp được cơ quan có thẩm quyền cấp phép và không tin vào các lời mời gọi sinh lời bất thường trên mạng.

Giả mạo người bán hàng hoặc thông báo trúng thưởng

Một thủ đoạn khác là đăng bán hàng hóa với giá rẻ bất thường, yêu cầu người mua chuyển tiền đặt cọc hoặc thanh toán trước rồi không giao hàng. Một số trường hợp khác thông báo trúng thưởng có giá trị lớn nhưng yêu cầu nộp phí nhận thưởng, phí vận chuyển hoặc các khoản thuế để nhận quà.

Công an khuyến cáo người dân chỉ nên giao dịch trên các nền tảng uy tín, kiểm tra kỹ thông tin người bán và không chuyển tiền đặt cọc khi chưa xác minh rõ.

Công an xã Khánh Hưng khuyến cáo người dân: Không chuyển tiền, cung cấp thông tin cá nhân, số căn cước công dân, tài khoản ngân hàng, mật khẩu, mã OTP cho bất kỳ cá nhân nào mà chưa xác minh danh tính. Chủ động thông báo ngay cho cơ quan Công an nơi gần nhất khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn hoặc khi trở thành nạn nhân của hành vi lừa đảo để được tiếp nhận, xử lý theo quy định của pháp luật.

Trong bối cảnh chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, mỗi người dân hãy là một “lá chắn số”, chủ động bảo vệ mình và người thân trước các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng. Hãy tích cực chia sẻ thông tin cảnh báo đến gia đình, bạn bè và cộng đồng để cùng nhau xây dựng môi trường mạng an toàn, văn minh; góp phần giữ vững an ninh, trật tự tại địa phương.

Theo Trang thông tin điện tử Công an tỉnh Cà Mau